Арав.мн

Иосиф Бродскийг шүүсэн нь

Иосиф Бродскийг шүүсэн нь

Иосиф Бродский 1940 оны 5-р сарын 24-нд Ленинград хотын еврей гэр бүлд төржээ. Аав нь гэрэл зурагчин, ээж нь нягтлан бодогч байж. Тэрбээр 18 настайгаасаа эхлэн шүлэг зохиож эхэлсэн гэдэг ч 1956-57 онд бичигдсэн хэд хэдэн шүлэг буй.

1962 онд залуухан зураач бүсгүй Марина Басмановатай танилцаж нилээдгүй олон шүлэг найргаа түүнд зориулжээ.

1963 онд “Үдшийн Ленинград” сэтгүүлнээ Бродскийг “паразит хэв маягийн амьдралтай” хэмээн гүтгэсэн нийтлэл гарч, нийгмийн ёс журмыг зөрчсөн хэмээгдэх шүлэг яруу найргаас гурвыг иш татсан нь үнэн хэрэгтээ хоёр нь яруу найрагч Бобышевынх, үлдсэн нэг нь Бродскийн “Аялал” хэмээх найраглалаас утга алдагдуулан тасалж авсан хэсэг байж.

Төдхөн баривчлагдаж шүүгдэх нь илэрхий болсон ч Бродскийн дурсамжаас үзвэл яруу найрагч үүнээс бус, харин сэтгэлт бүсгүй Маринагаас салж хагацсандаа машид шаналж явжээ. Гутарч гуньсандаа амиа егүүтгэхээр оролдоод авсан ч удаатай.

Бродскийг 1964 оны 2-р сард баривчилсан бөгөөд төд удалгүй анх удаа зүрхний шигдээсээр өвдөж, “цээжний бах”-тай болохоо мэдсэн байдаг. Идэр залуу 23 насандаа баривчлагдаж, таван жилийг цөллөгт өнгөрөөх ял сонссон ч Ахматова, Чуковский, Паустовский, Маршак, Шостакович нарын нэр нөлөө бүхий утга зохиолчдын хүчин зүтгэлээр жил хагасын дараа буюу 25 насандаа суллагдав. Хачирхалтай нь, шүүх хуралд гэрчээр татагдсан нөхдийн ихэнх нь “Би Бродскийг танихгүй ч ...” хэмээн мэдүүлэг өгсөн байдаг. Эгээтэй л “Пастернакийн зохиолуудыг уншиж үзээгүй ч шүүмжилж байна” хэмээн их зохиолч Борис Пастернакийг шахан хавчиж байснаас өөрцгүй.

Ленинградад эргэж ирснийх нь дараа гэр орноор нь орж гарах гадаадын иргэдийг тагнаж чагнасных нь хариуд зохиол бүтээлүүдийг нь чөлөөтэй хэвлүүлдэг болгоно гэсэн ч найрагч зөвшөөрсөнгүй. Чингээд 7 жилийн дараа КГБ-ийн албан шахалтаар АНУ руу цагаачлан гарчээ. Пастернак, Ахматова, Гумилев нартай харьцуулбал хувь заяа түүнд энэрэнгүй хандсан ч эх орноосоо алс хол гурван ч удаа зүрхний шигдээс болж хагалгаанд ороход эцэг эхийг нь дэргэд нь байхыг зөвшөөрсөнгүй. Зүрхний ужиг өвчтэй байсан тэрбээр 33 насандаа “Өтөл нас минь, сайн байна уу” хэмээн шүлэглэж, дөч хэвийхдээ “Энэ амьдралын тухай урт удаан байсан гэхээс өөрөөр юү ч гэлтэй билээ” хэмээн уулга алджээ. Суут яруу найрагч эх орноосоо дүрвэн гарснаас хойш эцэг эхтэйгээ ганц ч болов удаа уулзалгүй байсаар 1996 онд энэ хорвоогоос халив.

Шведийн академийнхэн “Гараг ертөнцийн буй бүхнийг нэгтгэж шингээсэн цэвэр тунгалаг үзэл санаа бүхий яруу найраг”-ийг нь үнэлж 1987 онд түүнд Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртээжээ.

Бродский онгоцны буудлын хүлээлгийн танхимд эх орноо орхин одох гунигт мөчөө хүлээн суухдаа Брежневт захидал илгээсэн байдаг.

“Хүндэт Леонид Ильич минь, бусдын шахалт дарамтаар эх орноосоо дүрвэн гарч буй энэ мөчид сүүлийн арван таван жилийн турш сэтгэлдээ тээж ирснээ дуулгая гэж бодлоо. Би ямагт Орос эх орноо, хэл соёлоо гэсэн чин сэтгэлээр туурвиж ирсэн билээ.

Төрж өссөн Орос орноосоо явахад хүндхэн байна аа. Энэхэн биедээ буй бүхнээ энэ л эх орноосоо олж авсаан. Чухам энд л амьдрал минь муу муухай гэхээсээ илүүтэй сайн сайхан, зол жаргалтай мөчүүдээр дүүрэн байж. Би хувьдаа эх орондоо шоовдорлогдож гадуурхагдсан гэж огтхон ч боддоггүй. Өдгөө ч ийн сэтгэх юм. Харь улсын харьяат болж буй ч Орос орны найрагч хэвээр буйд л хамаг учир нь орших биз ээ.

Яруу найраг гэдэг хэзээд эх орондоо эргэж хургадаг жамтай. Энэ биеэрээ биш юмаа гэхэд эх болсон хэл соёлоо илтгэж цаасан дээр үлдээсэн мөрүүдээрээ эргэж ирнэ гэдэгтээ бат итгэнэм.

Ариун шударга гэгдэх уур хилэн, ундууцал бухимдал, хорсол заналаас хэн бугай ч ялан дийлэгч болж товойх нь үгүй. Хэн хүнгүй л энэ хорвоогоос халих тавилантай шүү дээ. Энэ мөрийг холбож бичсэн би ч, үзэж уншсан та ч үхлээс зайлахгүй ээ. Үйл хэрэг минь хэдий үлдэвч он цагийн эрхэнд улирч балрах нь дамжиггүй. Энэ бие минь эх орондоо хэрэггүй ч эгэл сэтгэл минь хэрэг болох биз ээ...”

Ингээд шүүх хурлын хэсгээс орчуулж хүргэе.


02

Эхний хуралдаан

Шүүгч: Та юү хийдэг вэ?

Бродский: Шүлэг бичиж, орчуулга хийдэг. Би бодохдоо..

Бодоод байх юмгүй ээ! Тодорхой хариул! Хана налалгүй цэх зогсооч. Танд тогтмол ажил гэж байна уу?

Шүлэг бичих нь тогтмол ажил гэж бодсон юм сан.

Тодорхой хариулаач!

Би шүлэг бичдэг. Яруу найраг минь хэвлэгдэнэ л гэж бодсон юм.

Бодоод байх юмгүй ээ! Ажилгүй явснаа тодорхой тайлбарлаадах.

Би ажиллаж байсан шүү дээ. Би шүлэг зохиодог.

Энэ чинь бидэнд хамаагүй. Ямар байгууллагатай холбоотой байснаа хэл дээ.

Хэвлэлийн газруудтай гэрээ байгуулсан л даа.

Амь зуухад хангалттай мөнгө олдог байсан уу? Хэдий хэрийг олдог байснаа хэл дээ.

Сайн санахгүй байна аа. Гэрээнүүд бүгд миний өмгөөлөгчид байгаа.

Би танаас л асуугаад байна шүү дээ.

Орчуулсан 2 ном маань Москвад хэвлэгдсэн.

Таны ажилласан жил?

Ойролцоогоор...

Ойролцоосоод байх юмгүй ээ!

5 жил.

Хаана ажиллаж байсан юм бэ?

Үйлдвэрт, геолог хайгуулын багт.

Үйлдвэрт хэр удсан бэ?

1 жил.

Юү хийж байв?

Точилийн машин ажиллуулдаг байлаа.

Та ер нь ямар мэргэжилтэй хүн бэ?

Яруу найрагч. Орчуулагч –яруу найрагч.

Тэгээд хэн таныг яруу найрагч гэсэн юм бэ дээ? Хэн таныг яруу найрагчдын тоонд оруулсан юм бэ?

Хэн ч биш (огтхон ч бардаж эрдээгүй шинжтэй). Ер нь хэн намайг хүн төрөлхтний нэгэнд тооцсон юм бэ?

Та тэгээд сурсан юм уу?

Юү сурсан гэж?

Яруу найрагч мэргэжлээрээ. Эсэн бусын коллеж, сургуульд сурсан уу?

Энэ мэргэжлийг сурч эзэмшдэг гэж бодож явсангүй.

Тэгээд яадаг гэж?

Би бодохдоо... (барьц алдан) Бурхнаас заяадаг гэж бодсон юм.

Шүүхэд гаргах гомдол байна уу?

Юун төлөө баривчлагдсанаа мэдмээр байх юм.

Энэ чинь гомдол биш асуулт байна даа.

Тэгвэл гомдол алга даа.

Шүүгч: Өмгөөлөгчид асуулт байна уу?

Өмгөөлөгч: Байна аа. Нөхөр Бродский, та орлогоо гэр бүлдээ зориулдаг уу?

Бродский: Тийм ээ.

Өмгөөлөгч: Эцэг эх чинь орлоготой юү?

Бродский: Тэтгэвэрт гарсаан.

Өмгөөлөгч: Та гурав хамт амьдардаг юм биз дээ?

Бродский: Тийм ээ.

Өмгөөлөгч: Тэгэхээр олсон мөнгөө гэр бүлийнхээ хэрэгцээнд нэмэр болгодог гэсэн үг ээ дээ?

Шүүгч: Та асуулт тавихгүй тоймлоод байх юм. Хариулахад нь туслаад байна. Асуултаа л тавь!

Өмгөөлөгч: Та сэтгэл мэдрэлийн эмнэлэгт бүртгэлтэй юү?

Бродский: Тийм ээ.

Өмгөөлөгч: Хэвтэж эмчлүүлж байсан уу?

Бродский: Тийм ээ. 63 оны 12-р сарын сүүлээс 64 оны 1-р сарын 5 хүртэл Москва дахь Кащенкогийн эмнэлэгт хэвтсэн.

Өмгөөлөгч: Таны энэ өвчин нэг газраа тогтвортой ажиллахад чинь саад болсон гэж боддог уу?

Бродский: Магадгүй л юм. Тийм байх л даа. Гэхдээ сайн мэдэхгүй юм даа.

Өмгөөлөгч: Та Кубын яруу найргийн цоморлигт шүлэг орчуулж байсан уу?

Бродский: Тийм ээ.

Өмгөөлөгч: Та Испанийн романсерогоос орчуулж явсан уу?

Бродский: Тийм ээ.

Өмгөөлөгч: Зохиолч орчуулагчдын нийгэмлэгтэй холбоотой байсан уу?

Бродский: Тийм ээ.

Өмгөөлөгч: Нөхөр Бродскийн орчуулсан шүлэг, яруу найргийн жагсаалт болоод орчуулагчдын холбооны тодорхойлолтыг авч үзэхийг шүүхээс хүсэх байна. Үүнээс гадна эрүүл мэндийн байдлаас үүдэн нэг газраа удаан ажиллах боломжгүй байсныг харгалзаж үзнэ үү. Бродский ямар ч гэмт хэрэг үйлдээгүй бөгөөд хорьж цагдах нь угаас хууль зөрчсөн хэрэг юм. Иймээс ч нэн даруй суллахыг шаардаж байна. Тогтсон хаяг устай учраас шүүхээс дуудсан цагт нь ирэх бүрэн боломжтой.

Энэ удаагийн хурлаар Бродскийг сэтгэл мэдрэлийн шинжилгээнд оруулж, өвчтэй байваас алс хязгаарт цөлөх учиртай эсэх талаар дүгнэлт гаргуулахаар тогтжээ. Бродский шүүгчээс үзэг, цаас хэдэнтээ гуйсанд камерт нь өгөхөөр болж.

Хуралдааны танхимын гадна үй олон ард иргэд цугларсан байх агаад “Яруу найрагч хүнийг өдөр бүр шүүдэггүй шүү дээ” гэх хэн нэгний хариуд шүүгч “Яруу найрагч байна уу, үгүй байна уу? Бидэнд хамаа алга” хэмээн хариулсан байдаг.

Сэтгэцийн шинжилгээгээр Бродскийг “Дүрсхийсэн авиртай ч хөдөлмөрлөх чадвартай учир захиргааны арга хэмжээ ногдуулах бүрэн боломжтой” хэмээн дүгнэжээ.


01

Удаах хуралдаан

Шүүгч: Та 1956 оноос хойш 13 газар ажилласан байх юм. Ингэхдээ дунд нь хэд хэдэн сар огт ажилгүй сууж. Энэ хооронд паразит амьдралаар амьдарч байснаа нэг тайлбарлаад өгөөч.

Бродский: Би энэ хоорондоо ажилладаг байсаан. Шүлэг найргаа бичиж суусан. Одоо ч бичдэг.

Тэгэхээр та шүлэг гээч юмаа бичиж суужээ дээ. Олон ажил солих юу нь ашигтай байв даа?

Би 15-тайгаасаа л ажиллаж эхэлсэн. Надад бүх л зүйл сонирхолтой байлаа. Амьдрал ахуй, хүн зоныг таньж мэдье гэсэндээ энд тэнд ажиллаж явлаа.

Та эх орондоо ашиг тус өгөхөөр юм хийсэн үү?

Би шүлэг бичсэн. Миний яруу найраг эгэл түмэнд минь эдүгээ хойчид ч үр өгөөжөө өгнө гэдэгт итгэдэг дээ.

Итгэдэг гэнэ ээ!

Өөр нэгэн: Тэр чинь яруу найрагч шүү дээ! Ингэж ч бодох учиртай!

Тэгэхээр таны тэр шүлэг гээд байгаа юм чинь ард түмэнд үр өгөөжтэй юм биз дээ?

Та яагаад шүлэг гээд байгаа юмнууд гэж хэлээд байгаа юм бэ?

Тэгж хэлэхээс өөр үндэс алга.

Сорокин: Юм бүхэн сонин содон байсан гэх ч яагаад цэрэгт алба хаагаагүй юм бэ дээ?

Бродский: Би ийм асуултанд хариулахгүй ээ.

Шүүгч: Хариул!

Намайг цэргийн албанаас хоёр ч удаа чөлөөлсөн юм. Эхний удаад эцэг минь өвчтэй байснаас, харин дараа нь би өөрөө өвдсөн болохоор чөлөөлөгдсөн.

Олсон орлогоороо амь зуухад хангалттай юү?

Хангалттай. Шоронд надад өдөрт 40 копейк зарлагаддаг баримтан дээр би өдөр бүр л гарын үсгээ зурдаг. Харин би өдөртөө үүнээс илүү мөнгө олдог доо.

Хувцас хунар гэж хэрэг болно оо доо?

Би хуучин ч гэсэн нэг хослолтой. Илүү юм хэрэггүй ээ.

Өмгөөлөгч: Таны шүлгүүдийг мэргэжилтнүүд үнэлж дүгнэж байсан уу?

Бродский: Тийм ээ. Чуковский, Маршак хоёр орчуулсан шүлгүүдийг минь ихэд үнэлсэн. Хийснээс минь дээгүүр үнэлсэн шүү.

Өмгөөлөгч: Та орчуулагчдын холбоотой хамтарч байсан уу?

Бродский: Тийм ээ. “Орос хэлнээ анх удаа” гэсэн нийгэмлэгт харьяалагдаж, польш хэлнээс хөрвүүлсэн шүлгүүдээ уншиж байлаа.

Шүүгч (өмгөөлөгчид): Та наад хүнийхээ үр бүтээлтэй, ашигтай ажлуудыг нь асуухын оронд илтгэл энэ тэрийг нь асуугаад байх юм.

Өмгөөлөгч: Гэхдээ энэ хүний орчуулга нь чухамдаа үр бүтээлтэй, ашигтай ажил нь шүү дээ.

Шүүгч: Бродский, яагаад ажил хийхгүй байснаа нэг хэлээдхээч!

Би ажил хийж байсан шүү дээ. Шүлэг бичиж явсан.

Гэхдээ үйлдвэрт ажиллаад шүлэг бичдэг хүн бишгүй л байдаг даа.

Хүн болгон адилгүй шүү дээ. Царай зүс, үсний өнгөөрөө ялгагддаг даа.

Энийг хэн хүнгүй л мэднэ. Коммунизмын төлөө юү бүтээснээ хэл дээ.

Уг нь үйлдвэрт ажиллаж, газар хагалахаас гадна оюуны бүтээл туурвиж нийгэмдээ нэмэр болно гэж бодох юм.

Наад уран цэцэн үгээ боль! Хойшдоо юү хийхээ л ярь.

Уг нь шүлэг бичиж, орчуулга хийе гэж бодсон юм. Гэхдээ ингэж болохгүй хойно тогтмол ажилтай болъё доо. Гэсэн ч би шүлгээ бичих л болно.

Манайд хүн бүр л хөдөлмөрлөдөг. Харин та ийм удаан хугацаанд ажил хийгээгүй байна шүү дээ?

Хийж бүтээснийг минь та бүхэн хөдөлмөр гэж үзэхгүй байна шүү дээ.

Сэтгүүлд гарсан нийтлэлийг юү гэж бодож байна даа?

Лернерийн тэр нийтлэл ерөөс худал хуурмаг зүйл байна билээ.

Өөр дүгнэлт гаргав уу?

Үгүй ээ. Би өөрийгөө бусдыг шимж амьдардаг гэж бодохгүй байна.

Бродский цөллөгт байх ахуйдаа орой үдшээр Англи яруу найрагчдын зохиол бүтээлийг судалж байжээ.
“Жижигхээн модон байшингийн цонхоор цас мөсөнд хучигдсан жимийг ажингаа тэртээ 1939 онд “Цаг хугацаа үг хэлийг бурханчлан шүтдэг” хэмээн өгүүлсэн Уинстен Одений энэ ишлэлд итгэж ядан суусан сан. Үнэн хэрэгтээ хүмүүний амьдрал гээч нь эрт эдүгээд ч, ирээдүй хожмоо ч энэ л хэвээр хөврөнө дөө."



10

/10
Үнэлгээ өгөх

Холбоотой мэдээ



Сэтгэгдэл (2)


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд ARAV.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.


+2
Хүн бол хүн шүү дээ.
-2
Evrei bol evrei shuu dee. Yunii oros zohiolch baih be dee.
Quiz game - Start
100 Секунд 7 хоногийн шилдэг
Дашдэмбэрэл
01Дашдэмбэрэл Азжаргал
109,300 оноо
Г.
02Г. Орхоо
20,000 оноо
таны овог,
03таны овог, нэр
оноо
таны овог,
04таны овог, нэр
оноо
таны овог,
05таны овог, нэр
оноо
таны овог,
06таны овог, нэр
оноо
таны овог,
07таны овог, нэр
оноо
таны овог,
08таны овог, нэр
оноо
таны овог,
09таны овог, нэр
оноо
таны овог,
10таны овог, нэр
оноо
Үгийн сүлжээ - Start
Үгийн сүлжээний ялагчид
Emch
01Emch Li Yafei
21 минут 50 секунд
Ганхуяг
02Ганхуяг Ариунтуяа
27 минут 22 секунд
Ган-Эрдэнэ
03Ган-Эрдэнэ Сугаржавын
30 минут 17 секунд
Mujaan
04Mujaan Mujaan
31 минут 22 секунд
Ganaa
05Ganaa GT
38 минут 22 секунд
Ц.
06Ц. Энхжаргал
40 минут 49 секунд
Дэмбээ
07Дэмбээ Чонод
43 минут 41 секунд
Дашдэмбэрэл
08Дашдэмбэрэл Азжаргал
48 минут 1 секунд
Дүүгээ
09Дүүгээ Дүүгээ
48 минут 56 секунд
Battsengel
10Battsengel BL
1 цаг 2 минут 25 секунд