Арав.мн

Крионик: Хүнийг хөлдөөж, дахин амьдруулж болох уу?

Крионик: Хүнийг хөлдөөж, дахин амьдруулж болох уу?

Хүний биеийг гүн гэгч нь хөлдөөж, хэдэн арван жилийн дараа дахин амилуулах тухай уран зөгнөлт олон бүтээлд дурддаг. Гэхдээ крионик буюу хөлдөөж хадгалах арга бүрэн утгаараа биеллээ олох нь хэзээ вэ? Хүн үнэхээр цаг хугацааг “зогсоож”, үхэлтэй тэмцэлдэж чадах уу?


05

"Крионик"-дуулагчид

Хүнийг залуу сайхан дээр нь хөлдөөж, олон жилийн дараа тэр чигээр нь амь оруулна гэдэг өнөөхөндөө бүтэшгүй зүйл хэвээр байна. Гэхдээ крионик гэгддэг гүн хөлдөөх аргыг одоогоор зөвхөн хүний цогцсыг муутгалгүй хадгалахад ашиглаж байгаа ч орчин цагийн дэвшилт технологийн ачаар амьд хүн дээр турших цаг ирсэн гэж бодох хүн олон бий. Дөнгөж амьсгал хураасан хүний биеийг амьд ахуйнх шиг нь хадгалахын тулд цус бүлэгнэх, тархины дотор хэсэг муудахаас сэргийлж, олон төрлийн тарилга хийдэг. Тэдгээрийн нөлөөгөөр талийгаачийн дотор эрхтэнүүд ус хөлдөх температур буюу цельсийн 0 градусаас арай бага түвшинд хөлдүү төлөвт шилжинэ.

Харин гүн хөлдөөлтийн эхний хэсэг амжилттай болсны дараа цогцсыг цельсийн -130 градустай орчинд шилжүүлдэг байна. Хөлдөөлтийн эцсийн шат буюу хадгалах горимд энэ тоо -196 градус болтлоо нэмэгдэнэ. Нас барсныхаа дараа “мөсөн бунхан”-д нойрсохыг хүсэж, гэрээний дагуу одоо хөлдүү “төлөвт” гүн нойрсож буй хүний тоо АНУ-д 150-д хүрчээ. Тэдний 80 нь зөвхөн толгой буюу тархиа л хөлдөөсөн байна. Харин дэлхийн хэмжээнд крионикийн компаниудад хандаж мөнхөд хөлдүү байх хүсэлтээ илэрхийлсэн, өдгөө үхлээ хүлээж буй хүний тоо 1000 давсан гэнэ. Энэ нь эрдэмтдийг амьдаараа хөлдөх туршилтад орох зоригтон удахгүй гарч ирнэ, ийм туршилт хийх эрх зүйн орчин бүрдэнэ гэж итгэж найдахад хүргэжээ. 


04

Итгэх шалтгаан

Крионикийн ухаан нь үндсэндээ ирээдүйд итгэж найдах, үгүйтэй л холбоотой юм. Энэ салбарын өөдрөг үзэлтнүүд хүнийг хэзээ нэгэн цагт амьдаар нь хөлдөөж, хэсэг хугацааны дараа амь оруулах боломжтой гэдгийг батлахын тулд дараах гурван зүйлийг онцолдог. Нэгд, хөлдөөх хүнийг амьсгал хураахаас өмнө тархинд нь очих хүчилтөрөгчийн хэмжээг багасгахгүй байж чадвал тархинд гэмтэл учруулахгүй байх боломж анагаах ухааны үүднээс бүрэн бий. Хоёрт, аливаа биетийн халууныг бууруулах нь химийн урвалын явцыг удаашруулж, муудахаас сэргийлдэг. Гуравт, хөлдөөлтөөс үүдэх магадлалтай аливаа өвчин эмгэгийг энэ цагт хурдацтай хөгжиж буй нано технологийн ачаар анагаах боломжтой болно. 

Крионикийн салбар цаашдаа улам хөгжинө гэж тэднийг ам бардам хэлэхэд дэлхийн хамгийн өмнөд хэсэгт нутагладаг шавж болох антарктидын ялаа (Belgica antarctica) нэлээд үүрэг гүйцэтгэжээ. Энэ амьтан амьдралынхаа ихэнх хугацааг хөлдүү төлөвт өнгөрөөдөг бөгөөд аквапорин (Aquaporins) хэмээх хальслаг уураг нь эд эс дэх шингэнийг нь зохицуулж, амьд байлгадаг байна. Өөрөөр хэлбэл, бие дэх усыг нь гадагшлуулж, шингэний үүрэг гүйцэтгэдэг аж. Гэхдээ дэлэнч ялаа болон ялааны авгалдай биеийн шингэнийхээ 70 гаруй хувийг алдсан ч амьд байж чаддаг бол хүн нийт усныхаа 15 хувийг алдаад л амьдрах чадваргүй болдог. Тиймээс хүнийг эрс тэс орчинд тэсвэртэй болгохын тулд уургийн бүтэц, онцлогийг нь илүүтэй судлах хэрэгтэй юм. Зөвхөн Антарктидад байдаг нэг төрлийн загас мөн AFP хэмээх хөлддөггүй уургийнхаа ачаар цельсийн -1.9 градуст хүртэл хөлдөлгүй сэлж чаддаг. Эдгээрийг онцолдог өөдрөг үзэлтэй крионикчид дээр дурдсан олон төрлийн тарилгын найрлагад уургийн хэмжээг нэмэх талаар ид судалгаа хийж байгаа аж.


03

Бэрхшээл, золиос

Хүний биеийг цельсийн -5 градусаас хүйтэн орчинд байлгавал эсүүдийнх нь доторх ус хөлдөж, мөсөн талст үүснэ. Харин мөс усыг бодвол нягтрал багатай тул эзлэхүүн нь их юм. Тэгэхээр мөсөн талстууд эсийн бүрхэвчийг гэмтээх аюултай. Крионикийн компаниуд энэ бэрхшээлийг “шиллэх” аргаар шийдэхийг оролдож байна. Энэ нь мөсөн талст үүсэхээс сэргийлж, эсийг царцаах арга юм. Гэхдээ хорхой шавж, хүний жижиг судас шөрмөс зэргийг царцааж болж буй ч эрхтэн, цаашлаад хүний биеийг бүхлээр нь царцаана гэдэг одоогоор бүтэшгүй зүйл юм. Хүний тархи гэхэд хэдэн арван өөр өөр хэсэгтэй тул тухай бүрт нь тохирсон царцаах арга хэрэглэхээс өөр аргагүй. 

Үүнээс гадна өөр нэгэн том бэрхшээл байгаа нь хүнийг царцаалаа гэж бодоход хэрхэн амь оруулах вэ гэдэг асуудал юм. Эд эсүүдэд нь суулгасан царцаах, хөлдөөх “программ”- ыг дараа нь хэрхэн ажиллагаагүй болгох вэ? -196 градус хүртэл хөлдөөсөн биеийг гэсгээхэд яг л шил шиг үйрэн унана. Ялангуяа мэдрэлийн 100 тэрбум эс тутамдаа 10 мянга гаруй холбогч эдтэй тархи гэнэтийн халуун, хүйтэнд яагаад ч тэсвэртэй байж чадахгүй. Мөн хүний эсийг бүрдүүлэгч бүх л төрлийн уураг, молекулын харилцан үйлчлэлийг гүн хөлдөөлт үгүй хийж орхино. Зарим эд, эсийг бүр устгаж ч мэдэх юм. Гэтэл чухам аль аль нь үгүй болж, золиослогдохыг эрдэмтэд ч таамаглаж чадахгүй байна. Тэд аливаа биетийг молекулын түвшинд шинжилдэг нано технологид л энэ бүхний хариулт бий гэж найдах болжээ. Харин нано технологийн үсрэнгүй хөгжил дэвшлийг хүлээх зуур хүнийг хөлдөөж, мөнхөлнө гэдэг цаг хугацааг зогсоох хүсэл, оршуулгын нэгэн өвөрмөц ёс төдий хэвээр байх нь.


02

Хөлдөөх арга хэр үнэтэй вэ


• Өөд болоочийн биеийг бүтнээр болон хэсэгчлэн хөлдөөх нь өөр өөр үнэтэй. Зөвхөн толгойг нь хөлдөөхөд 87 мянган ам.доллар бол бүтэн биеийг хөлдөөхөд 216 мянган ам.доллар болно.

• Нас барсныхаа дараа хөлдөөлгөхийг хүссэн хүнээс л крионикийн компаниуд хөлдөөлтийн зардлыг гаргуулдаг дүрэмтэй. “Өвчтөн”-ий ар гэрийнхэн, найз нөхдөөс төлбөр авахыг хориглодог.


01

Крионикийн хөгжлийн түүх

Роберт Эттингер

• 1964 он: Америкийн физикч Роберт Эттингер “Мөнхийн төлөв” хэмээх ном хэвлүүлсэн нь хүн, амьтны биеийг хөлдөөж, хадгалах тухай анхны томоохон бүтээл болов.

• 1967 он: 73 настай сэтгэл зүйч Жеймс Бедфордын цогцсыг өөрийнх нь зөвшөөрөлтэйгөөр хөлдөөжээ. Түүний бие өнөө ч хөлдүү хадгалагдаж буй бөгөөд тэрбээр “крионик”-дуулсан анхны хүн юм.

• 1970-аад он: Өөд болоочдын цогцсыг хөлдөөж хадгалах анхны үйлчилгээний газрууд нээгдэв. Гэхдээ үйл ажиллагаа нь дэндүү өндөр өртөгтэй байсан тул олонх нь удалгүй хаагджээ.

• 2005 он: Эрдэмтэд жижиг биетэй хэд хэдэн нохойг гүн хөлдөөх аргаар клиник үхэлд оруулж, хэсэг хугацааны дараа амь оруулах туршилт хийсэн нь амжилттай болсныг зарлав.

• 2011 он: Крионикийн ухааны эцэг гэгдэх Роберт Эттингер 92 настайдаа таалал төгсөв. Тэрбээр 1976 онд өөрийн байгуулсан Крионикийн хүрээлэнд гүн хөлдөж, бөх нойрссон 106 дахь хүн болжээ.



10

/10
Үнэлгээ өгөх

Холбоотой мэдээ



Сэтгэгдэл (0)


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд ARAV.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.


Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна

Quiz game - Start
100 Секунд 7 хоногийн шилдэг
Дашдэмбэрэл
01Дашдэмбэрэл Азжаргал
138,900 оноо
Mujak
02Mujak Seegii
2,400 оноо
таны овог,
03таны овог, нэр
оноо
таны овог,
04таны овог, нэр
оноо
таны овог,
05таны овог, нэр
оноо
таны овог,
06таны овог, нэр
оноо
таны овог,
07таны овог, нэр
оноо
таны овог,
08таны овог, нэр
оноо
таны овог,
09таны овог, нэр
оноо
таны овог,
10таны овог, нэр
оноо
Үгийн сүлжээ - Start
Үгийн сүлжээний ялагчид
Emch
01Emch Li Yafei
21 минут 50 секунд
Ганхуяг
02Ганхуяг Ариунтуяа
27 минут 22 секунд
Ган-Эрдэнэ
03Ган-Эрдэнэ Сугаржавын
30 минут 17 секунд
Mujaan
04Mujaan Mujaan
31 минут 22 секунд
Ganaa
05Ganaa GT
38 минут 22 секунд
Ц.
06Ц. Энхжаргал
40 минут 49 секунд
Дэмбээ
07Дэмбээ Чонод
43 минут 41 секунд
Дашдэмбэрэл
08Дашдэмбэрэл Азжаргал
48 минут 1 секунд
Дүүгээ
09Дүүгээ Дүүгээ
48 минут 56 секунд
Battsengel
10Battsengel BL
1 цаг 2 минут 25 секунд